تبلیغات
دانشجویان شهرسازی دانشگاه علمی_کاربردی ابهر - مطالب مرداد 1389
دانشجویان شهرسازی دانشگاه علمی_کاربردی ابهر

ما به این دلیل روی کره زمین هستیم که از زندگی لذت ببریم...

سرانه تاسیسات زیربنایی و تجهیزات شهری

1-       شبکه های آب: بطور کلی حد مصرف آب روزانه هر شهرنشین ( مصرف خانگی و غیر خانگی) بین 150 تا 225 لیتر است. طبق استانداردهای معمول، سطح مورد نیاز برای تصفیه خانه های آب بطور متوسط 2 مترمربع در مقابل هر ساکن شهر می باشد. در مورد شهرهای ایران تا سطح 20000 نفر جهت احداث محلی برای تصفیه خانه آب سرانه 8/0 مترمربع پیشنهاد میشود.

2-       فاضلاب: به منظور ایجاد انبار یا محلی برای دفع موقت فاضلاب ، سرانه 5/0 متر مربع ( تا حد 20000 نفر جمعیت شهری) پیشنهاد می شود.

3-       برق: حداقل سرانه ماهانه مصرف برق برای مصارف خانگی، 25 کیلو وات است. با توجه به سطوح مورد نیاز جهت ایجاد تاسیسات و تقویت کننده های برق، سرانه 3/0 متر مربع برای یک شهر 20000 نفری پیشنهاد می گردد.

4-       تلفن: نسبت به نقاط مختلف یک شهر( 20000 نفری)، حداقل 20 دستگاه تلفن عمومی و یک دستگاه تلفن خصوصی در مقابل هر خانوار و 1/0 متر مربع سرانه زمین برای تاسیسات مرکزی تلفن، پیشنهاد می شود.

5-       گاز: سرانه زمین جهت ایجاد تاسیسات مربوط به گاز و گازرسانی در یک شهر 20000 نفری، 15/0 مترمربع پیشنهاد می گردد.

6-       تاسیسات پست: سطح مورد نیاز برای اداره پست، بین 1/0 تا 2/0 مترمربع در مقابل هر ساکن شهری است . برای هر 10000 نفر جمعیت، احداث یک اداره پست ضروری است. طبق استاندارد ، مساحت 2000 مترمربع برای یک اداره پست کوچک و 4000 مترمربع برای یک اداره پست بزرگتر در نظر گرفته می شود. در مورد ایجاد تاسیسات پست در سطح شهرهای ایران، می توان مساحت 1/0 متر مربع را تا حد 20000 نفر جمعیت شهری در نظر گرفته و پیشنهاد داد. در مورد صندوق های پست، نسبت به هر 1000 نفر یک صندوق پست پیشنهاد می شود.

7-       آتش نشانی: براساس یک ضابطه کلی و عمومی، در مقابل هر 10000 نفر از جمعیت شهر، بایستی یک ایستگاه آتش نشانی وجود داشته باشد. در سطح شهرهای ایران ، معیار 5/0 مترمربع زمین برای تاسیسات آتش نشانی تا حد 20000 نفر جمعیت شهر پیشنهاد می شود. شعاع دسترسی به مراکز آتش نشانی 2 تا 3 کیلومتر است.

8-       جایگاه توزیع بنزین:  در مورد جایگاه توزیع بنزین، استاندارد 1/0 مترمربع نسبت به جمعیت شهری پیشنهاد می شود.

9-       جمع آوری و دفع زباله: با توجه به حفظ بهداشت شهری و نظافت شهر، ایجاد اماکن مشخص به منظور جمع آوری موقت و بهداشتی زباله که در نقاط مناسبی قرار داشته و سرپوشیده باشند، استاندارد 2/0 مترمربع زمین در مقابل هر ساکن تا حد 20000 نفر جمعیت شهری پیشنهاد می گردد. فاصله مناسب محل دفع زباله  تا شهر، بطور متوسط 150تا 25 کیلومتر است.


ادامه مطلب
نوشته شده در سه شنبه 19 مرداد 1389 ساعت 12:19 ق.ظ توسط مریم عزیزی نظرات |

اراضی خدمات پذیرایی و جهانگردی

وقتی سخن از عملکرد پذیرایی می شود باید مراتب را بصورت کاربری مختلط در نظر داشت. و زمانی که عملکرد توریستی مطرح می شود مقصود کاربری توریستی- پذیرایی تواما می باشد.

انواع کاربری خدمات پذیزایی و جهانگردی براساس سلسله مراتب خدمات شهری به شرح ذیل است:

-          اراضی خدمات پذیرایی و جهانگردی رده محله: شامل قهوه خانه ها و ساندویچ فروشی ها.

-          اراضی خدمات پذیرایی و جهانگردی رده ناحیه: شامل طباخی ها، کبابی ها و غذاخوری های کوچک.

-          اراضی خدمات پذیرایی و جهانگردی رده منطقه: شامل رستوران ها ، سالن های غذاخوری، تالارها و چلو کبابی ها، هتل ها و مهمانسراهای کوچک.

-          اراضی خدمات پذیرایی و جهانگردی رده حوزه: سالن های بزرگ برگزاری جشن و مهمانیها، برخی از رستوران های بزرگ و ویژه، خوابگاه و پانسیو ها، هتل ها و مهمانسراهای بزرگ.

اراضی خدمات پذیرایی و جهانگردی رده شهر و فراتر: شامل هتل های پنج ستاره بزرگ و بین المللی. سرانه كاربری خدمات پذیرایی جهانگردی 25/5 متر مربع پیشنهادمی گردد.

اراضی ورزشی

ورزش به معنی عمل کردن، انجام کار پیاپی، به کارگماری فکری و جسمی و یا به معنی اجرای مرتب تمرین های بدنی به منظور تکمیل قوای جسمانی و روحی است.

 سرانه ورزشی

هماهنگی تاسیسات ورزشی با فضاهای سبز و پارک ها به بسط بهتر این دو فضای شهری می انجامد. در بعضی از کشور ها، سرانه فضاهای ورزشی نسبت به انواع محیط های ورزشی برای گروه های سنی مختلف، تا 8 متر مربع در مقابل هر ساکن شهری می رسد. برای شهرهای ایران ، سرانه 4 مترمربع با توجه به تاسیسات ورزشی کودکان تا 7 سال و کودکان 7 تا 14 سال و نوجوانان، جوانان و بزرگسالان پیشنهاد می گردد.


ادامه مطلب
نوشته شده در سه شنبه 19 مرداد 1389 ساعت 12:16 ق.ظ توسط مریم عزیزی نظرات |

کاربری های بهداشتی

شامل حمام عمومی، توالت عمومی، رختشویخانه و غیره می باشد. این مراکز با بهداشت همگانی در سطح شهر سرو کار دارند و وجود آنها لازم و ضروری است و باید همگان به راحتی به آن دسترسی داشته باشند.

 

 

 در مورد تاسیسات بهداشتی، با توجه به ضوابط و معیارهای جمعیتی سرانه های زیر را می توان پیشنهاد داد.

حمام عمومی

6/0 مترمربع

رختشویخانه

4/0 مترمربع

توالت عمومی

05/0مترمربع

 

اراضی فرهنگی

شهرها بستر و تجلی گاه فرهنگ ها و مکان پویایی فرهنگی و تمدن اقوام می باشد و کاربری های فرهنگی در رده های مختلف سلسله مراتب خدماتی دارای خصایص و ویژگی های خاص خود هستند.انواع کاربری های فرهنگی بشرح زیر می باشند:

کتابخانه ، سالن اجتماعات، موزه ها، انتشارات، نمایشگاهها، بناهای یادبود، آرامگاه های مشاهیر و فرهنگستانها.

انواع کاربری های فرهنگی بر مبنای سلسله مراتب خدمات شهری:

-          اراضی فرهنگی رده محله: شامل کتابخانه کودکان و کتابخانه های درجه 5

-          اراضی فرهنگی رده ناحیه: شامل کتابخانه های درجه 4 و سالنهای اجتماعات

-          اراضی فرهنگی رده منطقه: شامل کتابخانه های درجه 3 و بنیادهای ارشادی و کانونها

-          اراضی فرهنگی رده حوزه: شامل کتابخانه های درجه 2 و بنیادهای ارشادی و کانونها

-          اراضی فرهنگی رده شهر و فراتر:شامل اماکن و محوطه های تاریخی، موزه ها، موسسات انتشاراتی، کتابخانه های ملی و سایر کتابخانه های بزرگ، نمایشگاها ، انجمن ها، بناهای یادبود، آرامگاه های مشاهیر و فرهنگسراها.

·         استانداردهای سینماوتئاتردرکشور های مختلف متفاوت است. مثلا در بعضی از کشورها، استاندارد 25/0 مترمربع نسبت به هر ساکن شهری در نظر گرفته می شود. برای ایجاد سینما و تئاتر و سالنهای عمومی دیگر در سطح شهرهای ایران تا حد 20000 نفر جمعیت، سرانه 3/0 مترمربع پیشنهاد می شود.

·         استانداردهای جهانی وملی کتابخانه های شهری : بنا به توصیه انجمن بین المللی کتابداران( ایفلا) برای هر نفر جمعیت باید 5/1 صندلی کتابخانه در 5/2 مترمربع فضا در نظر گرفت. بنابراین ظرفیت کتابخانه یا کتابخانه های شهری با 100000 نفر جمعیت، باید حداقل 150 صندلی باشد.


ادامه مطلب
نوشته شده در سه شنبه 19 مرداد 1389 ساعت 12:11 ق.ظ توسط مریم عزیزی نظرات |

استاندار سرانه تجاری

متوسط استاندار انواع واحد های تجاری شهر به نسبت هر ساکن شهری حدود 5 متر مربع در نظر گرفته می شود( شامل فضاهای باز، ارتباطی، پارکینگ) گاهی مجموعه سرانه تجاری، آموزشی و اداری تا 11 متر مربع نیز بیان شده است. با توجه به تنو مشاغل تجاری در شهرهای مختلف ایران و انواع مختلف آن،می توان مجموعه ای از واحد های تجاری را تحت عناوین زیر تقسیم بندی کرد و سرانه های زمین را به نسبت آنها در سطوح مختلف شهر پیشنهاد نمود.

انواع واحد تجاری

سرانه زمین برحسب مترمربع تا 20000 نفر

خرده فروشی

6/0

عمده فروشی

6/0

مشاغل خدمات عمومی

2/0

دفاتر خصوصی

1/0

خدمات حمل و نقل

35/0

بانکها

2/0

صنایع وکارگاه های سبک

5/0

هتلهاوسالن های غذاخوری

25/0

جمع

8/2

 

با توجه به آنکه سرانه فوق حداقل احتیاج برای تاسیسات تجاری می باشد، بطور متوسط سرانه تجاری را میتوان بین 3 تا 5 متر مربع پیشنهاد داد.

سرانه های آموزشی

استاندارد سرانه آموزشی یه نسبت جمعیت شهرها در کشورهای مختلف فرق می کند. به عنوان مثال، حد متوسط سرانه های آموزشی برای کودکستان 5/2 تا 4 مترمربع با 5 مترمربع فضای باز برای هر کودک، برای دبستان 5/6 مترمربع زیربنا و 5/6 مترمربع فضاب باز و دبیرستان و مدارس راهنمایی 5/6 مترمربع زیربنا و 5/6 مترمربع فضای باز برای هر دانش آموز در نظر گرفته می شود.


ادامه مطلب
نوشته شده در سه شنبه 19 مرداد 1389 ساعت 12:04 ق.ظ توسط مریم عزیزی نظرات |

فضاهای سبز شهری

امروزه فضاهای سبز در شهر جزء لابنفک ساختار شهر و یکی از عناصر اصلی آن می باشد.

در گذشته نقش غالب فضاهای سبز به زیباسازی و سپس ظاهر سازی محیط مصنوع محدود میشد. لیکن امروزه کارکرد این فضاها در سطح شهرها نقشی به مراتب وسیع تر و اساسی تر به خود گرفته و از سه دیدگاه عملکردی  قابل طرح گردیده اند:

-          عملکرد زیست محیطی

-          عملکرد کالبدی در ساختار شهر

-          ملکرد اجتماعی- روانی

تقسیم بندی فضاهای سیز در کشورهای مختلف، متفاوت می باشد و علت آن نیز در نوع بهره برداری و کاربرد آنهاست. در یک شمای کلی می توان انواع فضاهای سبز را که جوامع شهری از آنها استفاده می کنند، بشرح زیر طبقه بندی نمود:

1-      پارکها

2-      کمربند سبز

·         کمربندهای سبز محاط کننده

·         کمانهای سبز

·         محورهای سبز

3-      جنگل شهری

4-      باغ های خانوادگی

5-      فضای باز

6-      پارک طبیعت (Nature Parks )

7-      پارک جنگلی


ادامه مطلب
نوشته شده در دوشنبه 18 مرداد 1389 ساعت 11:59 ب.ظ توسط مریم عزیزی نظرات |

تعیین سرانه ها

تعیین استانداردها و سرانه های شهری برای هر شهر مستلزم موقعیت محلی آن شهر می باشد. از طرفی در معین نمودن حداقل مقدار لازم برای هر فرد شهرنشین عواملی چون مانند آب وهوا،قیمت زمین و عوامل اجتماعی و اقتصادی دخالت دارند.معمولا برای شهرهای دنیا، استانداردها و اندازه های مختلفی وجود دارد که در بسیاری جهات با یکدیگر متفاوت است که این عوامل در رابطه با خصوصیات مردم و نحوه زندگی آنها قرار می کیرد و معیار مشخصی را بوجود می آورد . روش تعیین سرانه ها، در انطباق با امکانات توسعه شهر و شرایط اجتماعی و اقتصادی آن قرار دارد.

هر یک از سرانه های پیشنهادی در رابطه با کاربری راضی و نیازهای جمعیت تعیین می گرد.بنابراین ابتدا در سطح کل شهر و نسبت به تمام جمعیت به تعیین معیار پرداخت و برای هر یک از کاربری ها مانند تجاری، مسکونی ، درمانی و غیره و اجزاء مربوط به آنها سرانه ای معین نمود که مجموع این سرانه ها، سرانه شهری پیشنهادی را تعیین می نماید. در سطح کشور ما استانداردها و معیارهای مشخصی به منظور تعیین همه سرانه های شهری ارائه نگردیده است. از طرفی استفاده از استانداردهای کشورهای دیگر نیز در زمینه سرانه های مختلف شهری به دلیل مغایر بودن شرایط آنها از نظر آب و هوا یی و ویژگیهای فرهنگی و اجتماعی، درآمد و ابعاد و اندازه های خانوار خالی از اشکال نمی باشد.از آنجا که شرایط زندگی شهری در مناطق متفاوت کشور ما از نظر اقلیمی و طبیعی دارای آب و هوا و شرایط طبیعی متفاوتی است و هر کدام از این شرایط در نوع معیشت و زندگی شهرنشینان موثر افتاده است. مسلما نمی توان ظوابط و استاندارد های یک شهر مثلا تهران یا اصفهان را به شهرهای دیگر کشور تعمیم داد.  

سهم کاربری مسکونی:

برای ایجاد مکانیابی مناسب کاربری مسکونی، محله های مسکونی در هیچ شرایطی نباید در مناطقی ایجاد شوند که در معرض آلودگی قرار دارند، از نور کافی برخوردار نیستند، رطوبت محیط در آنها از حد مجاز فراتر است و یا درمعرض سرو صدای زیادی قرار دارند. این امر باید در مکانیابی کاربری های شهری و یا آمایش سرزمین در نظر گرفته شود چون تعیین و استقرار کاربریهای مسکونی بیشتر بر عهده طرح های آمایشی است تا سازندگان مسکن.

در مکانیابی کاربری مسکونی می باید موارد زیر را در نظرگرفت:

-          در مجاورت کاربری مسکونی و یا محله ها و مجتمع های مسکونی می باید فضای سبز متعارفی جهت تلطیف هوا در نظر گرفته شود.

-          برای جلو گیری از آلودگی هوا در محدوده مراکز سکونتگاهی، کاربری های صنعتی حذف گردند.

-          در مجاورت کاربری های مسکونی – جهت رفع نیازهای اساسی ساکنان و همچنین به منظور جلوگیری از سفرهای درون شهری زائدو تردد و شلوغی شهر مراکز تجاری مناسبی در نظر گرفته شود.

-          احداث دسترسی های مناسب بمنظور تردد ساکنین مراکز و محله های مسکونی.

-          ایجاد مجتمع  و مراکز محله های مسکونی در شیب مناسب و پرهیز از مکانیابی کاربری مسکونی در شیب های تند غیر استاندارد.

-          از نظر زمین شناسی ایمنی استاندارد کاربری های مسکونی حفظ گردد و از ایجاد مراکز مسکونی در زمینهای سست و بی ثبات اجتناب شود.

-          از استقرار کاربریها در محدوده مسیل ها پرهیز شود و کاربریهای شهری تا حد ممکن در اراضی بالاتر از محدوده طغیان آنها انتخاب شوند.

سرانه کاربری مسکونی

استاندار سرانه در کشور های مختلف جهان متفاوت است. بعنوان مثال در آلمان، متوسط سرانه مسکونی 73 متر مربع می باشد و در سایر کشور ها از حدود 20 متر مکعب تا بیش از 70 متر مربع تفاوت می کند. از سوی دیگر طبق استاندارد های اعلام شده از طرف سازمان ملل هر اتاق مسکونی می بایستی حداقل 4 متر مربع وسعت داشته و در هر اتاق حداکثر 2 نفر اقامت نمایند، بنابراین استاندار فضای مسکونی برای هر نفر 2 متر مربع می باشد. یعنی سرانه مسکونی برای هر نفر بر اساس اعلام سازمان ملل در سال 1977 میلادی       " اسکان ثبتی" 2 متر مربع می باشد.

سرانه زمین رابطه مستقیمی با تراکم دارد. چنانچه مقیاس مورد بررسی جهت سنجش تراکم ، یک هکتار در نظر گرفته شود، همیشه باید مضروب مقدار سرانه زمین و میزان تراکم به واحد سطح متعارف(یک هکتار) برسد. بنابراین هر چه مقدار تراکم بیشتر باشد سرانه کمتر است.

ذیلا چند تراکم و سرانه با یکدیگر مقایسه می شود:

 


ادامه مطلب
نوشته شده در چهارشنبه 13 مرداد 1389 ساعت 11:51 ق.ظ توسط سمیه ایمانی نظرات |

عمده ترین عواملی که در هر برنامه شهری باید مورد توجه قرار گیرد عبارتند از:

-          کاربری اراضی

-          عناصر حمل و نقل

-          تسهیلات و تجهیزات شهری

-          عنصر مسکن

-          عنصر محیط زیست

-          ساختار فرهنگی ، اجتماعی و تاریخی

-          حوزه نفوذ شهری

-          بیان اهداف، سیاستها و برنامه های اجرایی

-          تسیلات آموزشی و بهداشتی و سایر خدمات

-          عنصر انرژی

-          ارتباط برنامه بافرآیند های منطقه ای

مفهوم کاربری زمین

زمین اساس منابع طبیعی محسوب میشود. در طول تاریخ، انسان بیشتر مواد مورد نیاز خود را برای تغذیه، سوخت، لباس و مسکن از زمین تامین کرده است.زمین بعنوان بوم انسان و فضای زندگی او ، پایگاه تولد، زندگی و مرگ او به شمار می آید. زمین همواره به صورت یک اکوسیستم ، یعنی مجموعه ای از موجودات زنده و محیط آنها عمل می کند و از این رو کارایی هر اکوسیستم به نوع و کیفیت کاربری زمین بستگی دارد. بکار گیری زمین در فعالیت های انسانی، ضرورتا برای سود مادی ، مفهوم کاربری زمین را نمی رساند. کاربری زمین در روستا ( کشاورزی،جنگلداری و ..) که گاهی از آن بعنوان "کاربری کارکردی زمین" نام می برندبا کاربری زمین در شهر (صنعت، تجارت، خانه سازی و..) متفاوت است. چنین می نماید که کاربری زمین ، جنبه های فضایی همه فعالیتهای انسانی را در روی زمین برای رفع نیاز های مادی و فرهنگی او نشان می دهد.

یکی از مطالعات اساسی در جهت شناخت شهر و نحوه پراکندگی فعالیت های شهری در بررسی های فیزیکی ، مطالعه نحوه استفاده از اراضی شهری است.

منظور از مطالعه کاربری زمین، تهیه اطلاعات اساسی درباره ویژگی های زمین و فعالیت های مختلفی که در آن صورت می پذیرد، می باشد.از این اطلاعات برای تجزیه و تحلیل نحوه استفاده از زمین در وضع موجود و تهیه نقشه ای که در آینه نحوه استفاده از زمین را مشخص نماید، استفاده می شود. بطور کلی نحوه استفاده از زمین عبارت است از "آنکه بدانیم در وضع موجود ، پراکندگی انواع فعالیت های شهری مانندمسکونی، در مانی، راه ها ومعابر، آموزشی و مانند آنها به چه صورتی است ، و از کل مساحت شهری ، نسبت هریک از کاربریهای زمین چقدر است و هر یک از فعالیت ها در چه مساحاتی  و به چه صورتهایی در سطح شهر پراکنده شده اند و رابطه آنها با یکدیگر چیست و تا چه حد و اندازه ای دارای یک ارتباط منطقی و کآرا هستند."

بنابراین کاربری زمین را می توان اینگونه تعریف کرد:" کاربری زمین به طور ذاتی درباره تمام جنبه های فضایی و فعالیت های انسانی در زمین و طریقه ای که سطح زمین می تواند برای نیاز های مختلف آماده شود، و از آن بهره برداری گردد"، بحث می کند.

انواع طرح های کاربری زمین در گذشته و حال در تجربه جهانی


ادامه مطلب
نوشته شده در چهارشنبه 13 مرداد 1389 ساعت 11:49 ق.ظ توسط سمیه ایمانی نظرات |

تل

ریشه لغت تل به دوره قبل از اسلام برگشته و به تپه های کاملا مشخصی که در اثر سکونت انسان بوجود آمده و ویژگی باستانی ایران ، عراق ، فلسطین، ترکیه ، جنوب روسیه و چند نقطه اروپا است اطلاق می شود. اکثر این تپه ها اخیراٌ نیز مسکون بوده اند و به هرصورت آنها نتیجه اشغال مکان در طول چند هزاره می باشند. از این میان می توان از اربیل (اربلای قدیم) و کرکوک که هنوز مسکون می باشند، یاد کرده و به گفته گلاین دانیل احتمالا باید گفت که زندگی بر روی آنها جریان دارد. این مکان ها کم و بیش بطور مداوم از زمانهائی بس دور تا کنون و احتمالا برای شش الی هشت هزار سال مسکون بوده اند.

تل در ساختن ساختمانهای جدید بر خرابه های ساختمانهای قبلی بوجود آمده است. در بین النهرین و دره های سایر رودخانه اکثر ساختمانها از خشت خام بوده و خشت پخته تنها برای ساختن حصار شهرها و قصر ها و معابد مورد استفاده قرار می گرفته است. طول عمر یک خانه گلین( ساخته شده از خشت خام) در بین النهرین حدودا به 75 سال محدود شده و این مدت زمانی است که فرسایش اقلیمی براثر آب و هوا سبب فرو ریختن آن می شده است. سپس نخاله ها تسطیح می شدند تا پایه خانه جدید را بوجود آورند و بدین ترتیب سطح زمین بطرز قابل ملاحظه ای بالا می آمد. در این سیر مداوم شهربه دوباره سازی سلول به سلول خود می پرداخته است. بازسازی کامل نیز گاه پس از تخلیه و تخریب کامل شهر یک دوره اتفاق می افتاده است. در اثر فرآیندی مشابه سطح بعضی از شهر های کنونی نیز نسبت به سطح ابتدایی آنها افزوره شده است.


ادامه مطلب
نوشته شده در چهارشنبه 6 مرداد 1389 ساعت 12:37 ق.ظ توسط مریم عزیزی نظرات |



قالب جدید وبلاگ پیچك دات نت