تبلیغات
دانشجویان شهرسازی دانشگاه علمی_کاربردی ابهر - وقتی روشنایی تاریکی می آفریند!
دانشجویان شهرسازی دانشگاه علمی_کاربردی ابهر

ما به این دلیل روی کره زمین هستیم که از زندگی لذت ببریم...

جهانی که امروز در آن زندگی می کنیم مملو از اختراعات واکتشافات است که ساخته دست بشر هستند که علاوه بر فواید بی شمار آنها در مقابل از خود آثار بسیار زیان باری هم همراه دارند که مستقیما به انسان بر میگردد.

همه ما بارها و بارها شاهد آلودگی های زیادی از جمله آلودگی صوتی شیمیایی و غیره بر محیط زیست ، دریا و غیره بوده ایم که رفته رفته با پیشرفت تکنولوژی نیز آلودگی ها چند برابرمی شوند.این قبیل آلودگی ها و زیان های وارد شده به دنیای امروز کم نیستند وتا کنون نیز راهی برای مقابله با انها کشف نشده است. در این میان پدیده مضردیگری به جمع این آلودگی ها افزوده شد که اگرچه به طور چشمگیر در اطراف ما وجود داشت ولی مهم به نظر نمی رسید و اهمیت چندانی به آن داده نمی شد تا اینکه توسط ستاره شناسان جدی گرفت شد و به شکل موضوعی بسیار قابل توجه قرار گرفت. در حدود 40 سال پیش ستاره شناسان به وسیله ابزارهای حساس رصدشان متوجه شدند نور ستارگان در شهرهای بزرگ کم فروغ تر شده اند ودر صدد برآمدند تا با این آلودگی که " آلودگی نور " نامیده می شد مبارزه کنند.

به طور کلی آلودگی های نوری به نورهای مصنوعی گفته می شوند که در زمان یا مکان نامناسب از استاندارد خارج شده و با کیفیت نا مطلوب محیط زیست و آسمان شب را آزاردهنده و آلوده می سازد.

با کمی دقت در محیط اطرافمان متوجه وجود اغلب این آلوده کننده خواهیم شد به طور مثال وجود پروژکتورهای عظیمی که برای روشن کردن نمای یک ساختمان به کار رفته و یا نور جوشکاری که برای چشم ها مضر است ، لامپ های بسیار بزرگی که در سطح شهرهای بزرگ از شب تا صبح روشن هستند ویا یک پارکینگ با تعداد بی شماری لامپ که به طور شبانه روز روشن هستند در صورتی که نیاز چندانی برای این مکان به حساب نمی آید. این ها نمونه کوچکی است که ذکر شد ولی وجود همین موارد کم نیز ما را از دیدن نورهای طبیعی مانند نور خورشید، ماه وستارها محروم کرده اند و تاثیرات بدی بر روح و جسم ما وارد آورده اند.

به طور کلی یک نور استاندارد به سه ویژگی زمان مناسب ، مکان مناسب و کیفیت نور بستگی دارد .

-مکان مناسب

مکان مناسب به مکانی گفته می شود که وجود نور در آنجا لازم است و باید یک یا چند لامپ روشن باشد. به طور مثال بانک ها از جمله نقاطی هستند که روشن بودن نور به طور شبانه روز برای حفظ امنیت آنها لازم است. اما پارکینگ های بزرگ شرکت واحد لزومی ندارند که چندین لامپ از شب تا صیح در آنجا روشن باشد این امر فقط آلودگی نوری را بیشتر می کند.

-زمان مناسب

وجود نور خورشید در روز باعث می شود که ما نیازی به روشن گذاشتن حتی یک لامپ را هم نداشته باشیم ولی در طول شب چون کاهش دید داریم ، باید در محیط هایی که نور کافی مورد نیاز است روشنایی تامین شود. در بیشتر خیابان ها و معابر که رفت و آمد در نیمه های شب کمتر می شود نیازی به روشن گذاشتن چندین لامپ یا حتی نور افکن نیست ولی در مکان هایی همچون بیمارستان ها در شب ها بسیار لازم است .

-کیفیت نور

کیفیت نور با توجه به نوع کارو فعالیت ادارات، کارگاه ها، خانه ها و غیره تنظیم می شود . گاهی اوقات نیز برخی از رنگ ها در نورهای مصنوعی قابل تشخیص نیستند که به این پدیده تظاهر رنگ گفته می شود وعلت آن نا مناسب بودن نور لامپ مورد استفاده است. هرچه طیف ها ی استفاده شده به رنگ طیف نور خورشید نزدیک تر باشند آن رنگ ها جلوه مناسب تری را در اطراف ما به وجود می آورند.

در گذشته های دور انسان ها برای تامین روشنایی مورد نیاز خود به جمع آوری کرم های شب تاب، استفاده از آتش، سوزاندن روغن های حیوانی و ساخت شمع روی می آوردند تا اینکه ادیسون لامپ را اختراع و با گذشت سال ها بر اثر گسترش و پیشرفت هایی که بشربه آنها دست پیدا کرد  خانه ها ، خیابان ها، بزرگراه ها،کارخانه ها، شرکت ها و غیره همه و همه به سیستم های روشنایی مجهز شدند و زیبایی آسمان کم کم از بین رفت و بدترین اثرات محیطی و انسانی را برای ما به ارمغان آورد.

آلودگی نور علاوه بر جان انسان ها ، حیوانات و گیاهان رانیز به خطر انداخته است که اثرات مخرب آن به شرح زیر است:

آلودگی نوری و انسان ها

انسان ها با ساخت هر نوع تجهیزات یا کشف و اختراع هر وسیله ای عامل نابودی خود را نیز می سازند از جمله این موارد تاثیر آلودگی نوری و بروز سرطان در انسان است. در بدن انسان هورمونی به نام ملاتونین ترشح می شود که وظیقه آن کنترل رشد غدد سرطانی است . این هورمون در پاسخ به دوره های تاریکی و روشنایی شب و روز در بدن ساخته می شود. ترشح این هورمون در برابر نورهای مصنوعی متوقف می شود. پس باید توجه داشت که هنگام شب و زمان خواب محیط باید کاملا تاریک باشد حتی روشنایی منعکس شده ازپنجره و یا لامپ خواب نیز می تواند بر ترشح این هورممون تاثیر بگذارد. این هورمون ار ساعات اولیه صبح یعنی زمانی که تاریکی هوا به بالاترین حد می رسد بیشترین میزان را ترشح می کند و تنظیم ترشح آن با الگوی 24 ساعته عملکرد بدن تنظیم می شود. همچنین بروز بیماری های روانی با استفاده کردن نورهای مصنوعی افزایش پیدا می کند. همه انسان ها دارای ساعات زیستی درونی هستند که رفتارهایی مثل خواب، استراحت، بیداری وغیره را کنترل و تنظیم می کند. بنابراین هر نوع نور مصنوعی و آلودگی نوری باعث اختلال دراین نظم و در نهایت منجر به ناراحتی هایی چون افسردگی ، استرس، کاهش تمرکز فکری، ضعیف شدن دستگاه ایمنی و دفاعی بدن و کم طاقت شدن او می شود . خیرگی یکی دیگر از موارد تاثیرات مخرب بر انسان ها است که از طریق آلودگی نوری به وجود می آید. هر گاه منبع نور قوی در راستای مستقیم چشم ها قرار بگیرد در انسان چشم زدگی یا خیرگی به وجود می آید که عوارض آن اشتباه در تشخیص اشیا است.

آلودگی نوری و حیوانات

انواع نورهایی که محیط زندگی حیوانات را روشن می کنند باعث اختلال در تمرکز وجفت یابی آنها می شود و شکار کردن آنها را برای شکارچیان آسان تر می کند و این امر موجب بر هم خوردن چرخه طبیعت و رفتار طبیعی جانوران می شود.

نور مصنوعی موجب ضعیف شدن قوه جهت یابی در پرندگان که در نتیجه آنها لانه خود را گم می کنند. نورهای آبی و قرمز برج های بلند پرندگان را جذب می کنند وگاهی نیز برخور دسته ای از این پرندگان به این برج ها باعث کشته شدن تعداد زیادی از آنها شده است.

سمندرها در زیر نورهای مصنوعی نمی توانند از تالابی به تالاب دیگر بروند و ساعت ها در آب بی حرکت می مانند این نبود حرکت موجب مرگ تدریجی و یا از بین رفتن انها توسط صیادان شب می شود.

همچنین مارها، لاک پشت ها و بسیاری دیگر از جانوران فقط در شب های تاریک و بدون مهتاب به دنبال شکار می روند و یا جفت گیری می کنند و این نورافشانی های غیره ضروری آنها را ساعت ها در تاریکی منتظر نگه داشته و به تدریج از گرسنگی می میرند و نسل آنها منقرض می شود.

گاهی نیز بسیاری از قورباغه ها به علت اینکه در شب به دنبال جفت هستند به دلیل همین آلودگی نوری نسلشان منقرض شده است.

در این میان حشرات نیز در امان نیستند چرا که آنها برای یافتن جهت یابی از روی نورهای ماه وخورشید مسیرشان را پیدا می کنند در حالی که با وجود نورهای مصنوعی در شب دچاراشتباه و گمراهی شده و ساعت هادور دکل های برق و برج ها می چرخندو در نهایت به زمین می افتند و می میرند.

آلودگی نوری و گیاهان

بر طبق نوعی تقسیم بندی که در آن گیاهان به سایه پسند و نورپسند تقسیم می شوند گاهی دیده شده که برای تزیین و جلب توجه کردن ، نورهای لیزری بسیار قوی در نقاطی که گیاهان وجود دارند نصب می شود در صورتی که تابیدن این نورها در ساعات شب بر روی درختان و گیاهان کوچک باعث اختلال در رشد و نمو آنها می شود. گاهی این تاثیرات را می توان در درخت یا گیاهی دید که با انبوهی از برگ ها به خواب زمستانی میرود و با بارش برف تنه آن سنگین شده و به یکباره فرو می افتد.

غیر از موارد یاد شده با وجود آلودگی نوری، ما طبیعت زیبای آسمان و دیدن ستارگان زیبا را هم از دست می دهیم و شاید زمانی فرا رسد که که دیگر ستاره شناسان جایی برای مطالعه بر روی ستارگان نداشته باشند.

برگرفته از مقاله محیط زیست  دانش


نوشته شده در سه شنبه 17 آذر 1388 ساعت 12:16 ق.ظ توسط مریم عزیزی نظرات |



قالب جدید وبلاگ پیچك دات نت