تبلیغات
دانشجویان شهرسازی دانشگاه علمی_کاربردی ابهر - علت انقراض های کلی در محیط زیست ما چه بودچه بود؟
دانشجویان شهرسازی دانشگاه علمی_کاربردی ابهر

ما به این دلیل روی کره زمین هستیم که از زندگی لذت ببریم...

کره زمین طی ۵۰۰ میلیون سال گذشته پنج بار شاهد انقراض کلی موجودات ساکن بر روی خود بوده است که طی هر کدام از آن موارد چیزی در حدود ۵۰ الی ۹۵ در صد کل موجودات روی این سیاره نابود شدند. این رویدادها در میان دانشمندان بهپنج بزرگ” معروف شده است. در مورد این فجایع اسرار زیادی وجود دارد که کشف نشده اما شاید بزرگترین راز این باشد که علت وقوع آن انقراض ها چه بوده است. اما تحقیقاتی که در جریان کم کم معلوم می سازد که هر کدام از این رویدادها چگونه مسیر ادامه حیات بر روی زمین را تعیین کردند مثل اینکه کدام جانوران ابتدا بصورت خزنده از دریا به خشکی بیاید و کدامیک بر اقیانوسها حکومت کند.
احتمال داده می شود که اصلی آن فجایع یا از آسمان به صورت برخورد شهاب سنگ و یا ستاره دنباله دار با زمین بوده باشد یا از خود زمین به صورت فعالیتهای آتشفشانی فوق العاده شدید. اما هر از گاهی هم برای توضیح علت وقوع آن فجایع علت های دیگری هم مطرح می شود که قابل انتظار نیست مثلا جنگل که در حالت طبیعی برای ادامه حیات نه تنها بی خطر بلکه مفید به نظر می رسد.
انقراض کی تی
تازه ترین مورد از این انقراضهای کلی آشناترین این موارد است که به انقراض نسل دایناسورها منجر شد. واقعه موسوم به انقراض کی تی (کرتاشیوس ترینیتی) معروف است و در دوران زمین شناسی کرتاسه در حدود
۶۵ میلیون سال پیش روی داد تمام دایناسورها را از بین برد اما نسل پرندگان باقی ماند ولی نیمی از تمام موجودات کره زمین منقرض شدند.
جک کونارد جانورشناس رشته مهره داران از موزه تاریخ طبیعی آمریکا می گوید بعد از واقعه کی تی، نه تنها پستانداران در سراسر زمین گسترش یافتند بلکه کوسه ها هم در سراسر اقیانوس ها پراکنده شدند. کونارد توضیح می دهد که:”در سراسر عصر دایناسورها خزندگان گوشت عظیم الجثه ای مانند ایچتیوزوروس ها، موسازوروس ها و پلزیوسوروس ها بر آبهای جهان حکومت می کردند. اما تنها بعد از مرگ و نابودی آنها است که می بینیم کوسه های بزرگ پیدا شده و در اقیانوسهای جهان پراکنده می شوند. اگر آن موجودات از بین نرفته بودند احتمالا دیگر در اقیانوسها و دریاها هیچ نهنگ کبود و یا نهنگ قاتلی به وجود نمی آمد.” هرچند تحقیقات نشان داده است که قبل از رویداد انقراض کی تی زمین در آستانه یک انقلاب زیست محیطی قرار داشته، اما ضربه ای که کمر دایناسورها را شکسته احتمالا ناشی از برخورد یک سنگ آسمانی و یا ستاره دنباله دار با زمین بوده است. با این وجود برخی از محققان مدارک موجود در باره احتمال برخورد شهاب سنگ یا ستاره دنباله دار با زمین را به چالش کشیده و با استناد به وجود فلز ریدیم بر روی زمین می گویند علت انقراض دایناسورها فعل و انفعالات آتشفشانی خود زمین بوده که همچنین در اثر آن فلز مذکور از زیر لایه زمین به روی سطح آن آمده است. این فلز بر روی سطح زمین بسیار اندک یافت می شود.
انقراض تریاسیک - ژوراسیک
حادثه انقراض تریاسیک - ژوراسیک حدود
۲۰۰ میلیون سال قبل بوقوع پیوست و به اعتقاد بسیاری از دانشمندان علت پیدایش دایناسورها و حیات ۱۳۵ میلیون ساله آنان بر روی کره زمین بوده است. آن واقعه نیز منجر به نابودی حدود نیمی از تمام گونه های جانوری و گیاهی کره زمین شد. تا پیش از وقوع این حادثه، موجوداتی پستاندار مانند موسوم به تراپسیدها به وفور روی زمین زندگی می کردند و تعداد آنها در واقع بسیار بیشتر از اجداد دایناسورها، موسوم به آرکوزاروسها بوده است.
جورج مک گی، جانورشناس دانشگاه راتگرز می گوید:”دایناسورها قطعا بهتر از موجودات پستاندارمانند اولیه بقا کردند و انقراض آنها احتمالا به نفع دایناسورها تمام شده است.” از میان آن پنج مورد انقراض کلی، انقراض تریاسیک - ژوراسیک کمتر مورد مطالعه و تحقیق دانشمندان قرار گرفته است. پال اولسن، جانورشناس دانشگاه کلمبیا می گوید:”البته اوضاع در حال تغییر است. (و این دوره مورد توجه بیشتر دانشمندان قرار گرفته است.)“ دلایل این انقراض هنوز محل بحث فراوانی است. اما یکی از بهترین احتمالاتی که برای علت آن انقراض داده می شود فعل و انفعالات و فوران های آتشفشانی بسیار شدید و عظیم زمین در محدوده مغناطیسی مرکز اقیانوس اطلس کنونی است که محدوده ای سرسام آور از
۱۱ میلیون کیلومتر مربع را در بر می گیرد. یعنی محدوده ای بزرگتر از وسعت کشور کانادا. اولسن می گوید احتمال دیگری که داده می شود احتمال برخورد اجرام آسمانی با زمین است. هر چند در این مورد هم مانند مورد واقعه کی تی، مدارک موجود دال بر هر کدام از احتمالات به نحو دیوانه کننده ای مبهم و غیر قطعی هستند.

 

کنوانسیون های بین المللی زیست محیطی و مشارکت ایران

رشد روزافزون آلودگی و تخریب محیط زیست و بروز بحران های پی درپی زیست محیطی باعث شد دولت ها از حدود چهار دهه قبل به طور جدی به تکاپو افتاده تا چاره یی بیندیشند. به این ترتیب تاکنون حدود 280معاهده و موافقت نامه بین المللی و منطقه یی در زمینه حفاظت محیط زیست و مسائل مرتبط با آن منعقد شده است که از این میان حدود 70 کنوانسیون و پروتکل جنبه جهانی داشته و مابقی منطقه یی است. عزم جهانی برای حفاظت محیط زیست با تشکیل نخستین کنفرانس جهانی سازمان ملل متحد درباره انسان و محیط زیست معروف به «کنوانسیون استکهلم» در سال 1972در سوئد جنبه عینی پیدا کرد، به طوری که حق برخورداری انسان از محیط زیست سالم هم طراز با حقوق بشر شناخته شد. در این میان ایران نیز به تعدادی از کنوانسیون ها و پروتکل ها پیوست و سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان مرجع ملی، اجرای اکثر آنها را بر عهده دارد.

 

کنوانسیون تغییر آب و هوا
کنوانسیون تغییرات آب و هوا با نام رسمی کنوانسیون ساختاری سازمان ملل درباره تغییرات اقلیم، یکی از مباحث مهم همایش زمین یا اجلاس «ریو» در سال 1992در خصوص محیط زیست و توسعه محسوب می شود. این کنوانسیون در سال 1992میلادی در نیویورک منعقد شد. بر اساس پیمان موردنظر، کشورهای عضو مسوولیت های مشترک اما متمایز و متفاوت بر عهده دارند. آنچه در این کنوانسیون به عنوان اساسی ترین الزام برای کشورهای توسعه یافته از اولویت برخوردار است، عبارت است از اینکه سطح انتشار گازهای گلخانه یی توسط آنها در دو دهه اول سده 2000میلادی به سطح سال 1990برگردانده و تثبیت شود.
کنوانسیون رامسر
کنوانسیون مربوط به تالاب های مهم بین المللی به ویژه تالاب های زیستگاه پرندگان آبزی )کنوانسیون تالاب ها( معروف به کنوانسیون رامسر در سال 1350 در شهر رامسر ایران با حضور 18کشور جهان مورد تصویب قرار گرفت. این کنوانسیون نخستین معاهده نوین جهانی بین الدولی پیرامون حفاظت و بهره برداری منطقی از منابع طبیعی است و هم اکنون 134عضو رسمی را در سراسر دنیا شامل می شود.
کنوانسیون سایتیسCITES
کنوانسیون تجارت بین المللی گونه های حیوانات و گیاهان وحشی در معرض خطر انقراض و نابودی در سال 1352در واشنگتن امریکا مورد تصویب قرار گرفت. هدف این معاهده، اطمینان از آن است که تجارت حیوانات وحشی و گونه های گیاهی ارزشمند و در خطر انقراض، بقای آنها را دستخوش تهدید نکند. این کنوانسیون هم اکنون 160کشور را به عنوان عضو رسمی دارد. باید توجه کرد هیچ یک از گونه های تحت حفاظت این کنوانسیون از زمان به اجرا درآمدن این پیمان بر اثر تجارت معدوم نشده و سال ها است که این معاهده در شمار مهمترین و پردامنه ترین پیمان نامه های بین المللی بوده است.
کنوانسیون وین برای حفاظت از لایه ازن
با توجه به ضرورت پیش بینی چاره و راهکارهایی برای پیشگیری از تخریب لایه ازن، در سال 1985میلادی )1366هجری شمسی( به دعوت سازمان ملل متحد، نمایندگان 21 کشور جهان و کشورهای عضو جامعه اروپا در وین پایتخت اتریش، گرد هم آمدند و مفاد معاهده یی را که کنوانسیون وین نامیده شد، تدوین کردند.
کنوانسیون بازل
این کنوانسیون درباره کنترل انتقالات برون مرزی مواد زاید زیان آور و دفع آنها در شهر «بازل» سوئیس در سال 1989میلادی به امضای 35 کشور شرکت کننده رسید.
کنوانسیون CEP
با توجه به اهمیت زیست بوم دریای خزر و شرایط نامطلوب حاکم بر آن، کشورهای ساحلی این دریا با همکاری برنامه محیط زیست سازمان مللUNEP اقداماتی را برای برقراری یک چارچوب مناسب حقوقی- قانونی جهت حفاظت از این دریا آغاز کردند. براساس مفاد این کنوانسیون، کشورهای ساحلی منطقه یی برای حفظ محیط زیست دریای خزر در زمینه جلوگیری، کاهش و کنترل آلودگی، جلوگیری از ورود، کنترل و از بین بردن گونه های مهاجم، موارد اضطراری زیست محیطی، حفاظت و نگهداری و احیا و منابع زنده دریایی و مدیریت مناطق ساحلی دریای خزر همکاری خواهند کرد.
کنوانسیون منطقه یی کویت
کنوانسیون منطقه یی کویت برای همکاری درباره حمایت و توسعه محیط زیست دریایی و نواحی ساحلی خلیج فارس، دریای عمان و قسمتی از دریای عرب در برابر آلودگی شکل گرفت. این یک کنوانسیون منطقه یی بین دولت های بحرین، ایران، عراق، کویت، عمان، قطر، عربستان و امارات متحده عربی است. آلودگی محیط زیست دریایی منطقه مشترک بین کشورهای مذکور توسط نفت یا سایر مواد مضر یا سمی ناشی از فعالیت های انسان در خشکی و یا در دریا.
کنوانسیون حمایت از میراث طبیعی
این کنوانسیون در سال 1972در شهر پاریس به تصویب رسید. عمده ترین نکته مورد نظر کنوانسیون این است که ویرانی یا انهدام هر قسمت از میراث فرهنگی و طبیعی موجب فقر شدید میراث همه جهان می شود و باید به عنوان میراث جهانی بشریت حفظ شود.
کنوانسیون بیابان زدایی
هدف از این کنوانسیون بیابان زدایی و کاهش اثرات خشکسالی در کشورهایی است که به طور جدی با خشکسالی و بیابان زایی به خصوص در آفریقا مواجه هستند. از این طریق اقدام موثر در تمام سطوح، با حمایت همکاری های بین المللی و ترتیبات مشارکت در چارچوب یک رویه جامع همسو با دستور کار و به منظور کمک به دستاوردهایی توسعه پایدار در مناطق آسیب دیده صورت می گیرد.
کنوانسیون تنوع زیستی
کنوانسیون تنوع زیستی CBD، بخشی از روند کنفرانس سازمان ملل متحد در خصوص محیط زیست و توسعه به شمار می رود. این معاهده در سال 1992در ریودوژانیرو امضا و در سال 1993لازم الاجرا شد و هم اکنون 184عضو دارد. این کنوانسیون بر مبنای سه هدف اصلی حفاظت از تنوع زیستی، بالابردن ظرفیت کاربرد پایدار آن و سهیم شدن عادلانه در منافع حاصل از استفاده ذخایر ژنتیکی تشکیل شد. ایران در خرداد 1375به طور رسمی به این کنوانسیون پیوست و نسبت به تعیین راهبردها و برنامه اقدام ملی در خصوص حفاظت از تنوع زیستی که جزء یکی از الزامات ناشی از پیوستن به این پیمان بود، اقدام کرد.
پروتکل کارتاهنا
پروتکل ایمنی زیستی یا کارتاهنا در سال 2000میلادی در«مونترال» کانادا به تصویب نمایندگان کشورهای عضو رسید. براساس موادی از کنوانسیون تنوع زیستی، کاربری سالم و بی خطر روش های فناوری زیستی )بیوتکنولوژی( به نحوی که این روش ها و یا فرآیند آنها تاثیر زیانباری بر محیط زیست نداشته باشد، مورد تاکید قرار گرفته و از تعهدات کشورهای عضو شمرده شده است.
کنوانسیون جلوگیری از آلودگی دریایی
مواد این کنوانسیون در سال 1972 )1351شمسی( در شهر لندن به امضای نمایندگان تعدادی از کشورها رسید و دولت ایران در سال 1375شمسی با تصویب مجلس به آن پیوست. هدف از تصویب این کنوانسیون، کنترل و جلوگیری از آلودگی دریایی ناشی از تخلیه و دفع مواد زائد و تشویق و حمایت از انعقاد قراردادها و توافقنامه های منطقه یی مکمل این کنوانسیون است.

کنوانسیون آلاینده های آلی پایدار POPs
هدف از این پیمان، حذف و یا کاهش آلوده کننده های آلی پایدار و ممنوع کردن تولید، مصرف، صادرات و واردات و فروش آنها، مساعدت و ترغیب کشورها به انجام اقدامات ملی و منطقه یی برای کاهش خطرات مواد مزبور، مساعدت به کشورها برای ایجاد صنایع پاکیزه به منظور جلوگیری و یا کاهش انتشار مواد مذکور، استفاده از جایگزین های مناسب، ترغیب کشورها به شناسایی منابع مواد آلوده کننده آلی پایدار و نابود کردن آنها است.
کنوانسیون روتردام PIC
کنوانسیون گسترش تجارت جهانی در دهه های 1960و1970 توجه مجامع بین المللی و سازمان های دولتی و غیردولتی حفاظت محیط زیست در سراسر جهان را به خطرات تجارت و مصرف مواد شیمیایی بالقوه خطرناک از جمله سموم شیمیایی دفع آفات نباتی معطوف کرد. به منظور کاهش خطرات مواد مذکور، برقراری کد بین المللی نحوه توزیع و مصرف سموم در بیست و سومین اجلاس کنفرانس عمومی سازمان خواربار و کشاورزی جهانی )FAO(در سال 1985در رم به تصویب رسید.



نوشته شده در سه شنبه 30 تیر 1388 ساعت 05:24 ب.ظ توسط زهرا تاریوردی نظرات |



قالب جدید وبلاگ پیچك دات نت